Düzce Tesisat: Sık Sorulan Sorular

Tüm musluklar, rezervuar ve makineler kapalıyken sayacın küçük çarkını 10-15 dakika izleyin. Çark dönüyorsa tesisatta su kaybı vardır. Ayrıca duvarda kabarma, süpürgelikte şişme, küf kokusu ve zeminde ılık bölge kaçak belirtileridir. Kombi basıncının sürekli düşmesi ise kalorifer hattına işaret eder.

Hayır. Akustik dinleme cihazı, termal kamera ve nem ölçer ile kaçağın yeri duvar ya da zemin açılmadan bulunur. Kırma yalnızca onarım için tespit edilen 30-50 cm'lik alanda yapılır. Böylece bir banyoda 5-6 fayans yerine 1-2 fayans kalkar ve onarım aynı gün tamamlanır.

Tıkanıklığın türüne göre değişir. Katı cisim, kağıt ve kök için spiral makine; yağ, kireç ve çamur birikimi için 100-150 bar basınçlı kanal jet uygulanır. Daire içi Ø50-70 mm hatlarda spiral, bina çıkışındaki Ø110-160 mm hatlarda jet daha verimlidir. Her iki cihaz aynı araçta gelir.

Aynı hat 2-3 ayda bir tıkanıyorsa, bahçede çökme ya da koku varsa veya pis su kaçağından şüpheleniliyorsa kamera gerekir. Kamera, borunun içindeki kırık, çökme, kök girişi ya da ters eğimi metre bilgisiyle gösterir. İnceleme 30-60 dakika sürer ve onarımın nereden yapılacağını netleştirir.

En sık genleşme tankının hava basıncının düşmesi ve çekvalfin geri kaçırmasıyla karşılaşıyoruz; ikisi de pompanın sürekli çalışmasına neden olur. Ardından presostat ayarı, membran yırtılması ve pompa çarkı aşınması gelir. Bu arızaların çoğu ilk ziyarette, 1-2 saat içinde ve araçtaki yedek parçalarla giderilir.

Önce elektriği ana şalterden kesin ve suya girmeyin. Su kokuluysa rögar geri tepmiştir, temiz ise tesisat ya da yağmur suyudur; tesisat şüphesinde ana vanayı kapatın. Sigorta için su seviyesini gösteren fotoğraf çekin. Biz dalgıç pompa ile tahliyeye geldiğimizde kaynağı da birlikte buluruz.

Bina hatlarında Ø110 ya da Ø160 mm PVC boru kullanılır; tek daire ve müstakil evde Ø110, apartman çıkışında Ø160 tercih edilir. Boru, metrede 1-2 cm eğimle, 10 cm kum yatak üzerine döşenir ve üstü kumla örtülür. Araç geçen alanlarda derinlik en az 80 cm tutulur.

Tabanı çatlamış, kotu boru seviyesinin altına inmiş ya da tuğla örgüsü dağılmış rögar onarılmaz, yenilenir. Yalnızca kapağı kırık ya da giriş bağlantısı ayrılmış rögarlarda onarım yeterlidir. Yeni rögar hazır beton ya da plastik gövdeli olur ve Düzce'nin yumuşak zemininde tuğladan çok daha uzun dayanır.

Teknik olarak evet, ama zemin sökülür ve kot 8-10 cm yükselir; kapı ve eşikler değişir. Bu yüzden yalnızca zaten zemin yenilenecek bir tadilatta mantıklıdır. Yeni yapı ve villalarda ise PE-Xa boru ile 35-45 derece suyla çalışan yerden ısıtma, Düzce'nin nemli soğuğunda konforlu ve verimli seçenektir.

Kombinin altından damlıyorsa genellikle cihaz içindeki genleşme tankı, emniyet ventili ya da pompa contasıdır. Kombi sağlam ama basınç düşüyorsa kaçak kalorifer hattında ya da peteklerdedir. Termal kamera ile hat 30-60 dakikada taranır. Kombi içi arızaya yetkili servis, hat kaçağına biz müdahale ederiz.

Ağızdan damlama çoğu zaman 35 ya da 40 mm seramik kartuştan kaynaklanır ve 20-30 dakikada değişir. Eski çift volanlı musluklarda salmastra contası yenilenir. Batarya yalnızca gövde çatlamışsa, kartuş yuvası aşınmışsa ya da yedek parçası bulunmuyorsa değişir; bu durumda bağlantı hortumları da yenilenir.

PPRC, yani polipropilen boru, kaynakla birleştiği için ek yerlerinde sızdırmaz, paslanmaz ve iç yüzeyi kireç tutmaz. Kullanım ömrü 50 yıl kabul edilir. Galvaniz çelik boru ise 20-25 yılda içten daralır ve pas rengi su verir. Yenileme işlerinde galvaniz hattın tamamı PPRC'ye çevrilir, kısmi değişim yeni kaçak noktası yaratır.

10 tonluk bir depo 2-3 saatte temizlenir. Depo boşaltılır, taban çamuru alınır, iç yüzeyler fırçalanır, klorlu suyla durulanır ve yeniden doldurulur. Sezonluk otellerde her açılışta, sürekli kullanılan binalarda 6-12 ayda bir önerilir. Su kesintisi kısa tutmak için işlem az kullanım saatlerinde planlanır.

Ana vanayı kapatın; buz çözülünce yarık yerden su fışkırabilir. Boru görünürdeyse saç kurutma makinesi ya da 40-50 derece sıcak beze sarılı biçimde 20-30 dakikada yavaşça ısıtın, açık alev kullanmayın. Çözülme sonrası 10 dakika sızıntı izleyin. Duvar içindeki donmalarda termal kamera ile yeri buluruz.

Evet. Site, apartman, otel ve iş yerleri için yılda 2-4 ziyaretlik bakım planı hazırlıyoruz: hidrofor ve tank kontrolü, depo temizliği, rögar ve çıkış hattının kamera kontrolü, kış hazırlığı. Her ziyaret sonunda fotoğraflı not ve öncelik listesi bırakılır. Plan kapsamındaki acil çağrılara öncelik verilir.

Gelir. Patlak boru, taşkın ve su kesilemeyen arızalarda gece de yola çıkıyoruz. Merkez ve çevresine ulaşım genelde 30-45 dakika, Akçakoca ile Yığılca tarafına 45-60 dakika sürer. Gece çağrısında telefonda adresi, kat bilgisini ve suyun kapatılıp kapatılmadığını sorarız. Fiyat yine keşif sonrası net verilir.

Önce daire girişindeki ana vanayı saat yönünde çevirip kapatın, gerekirse apartman kolon vanasını da kapatın. Elektrikli cihazların fişini çekin, ıslak alandaki halı ve eşyayı kaldırın. Sızıntının altına kova koyup su seviyesini takip edin. Alt komşuya da haber verin, tavanında leke oluşuyorsa erken müdahale eder. Vananın yerini bilmiyorsanız telefonda tarif ediyoruz.

Düzce Merkez, Konuralp ve Kalıcı Konutlar bölgesine çoğunlukla 20-40 dakikada varıyoruz. Cumayeri, Çilimli, Gümüşova ve Gölyaka için süre 30-50 dakika, Akçakoca ve Yığılca için 45-60 dakikadır. Yoğun kış günlerinde sıra oluşabilir; bu durumda taşkın ve su kesintisi olan adresler önceliklidir.

Bulunur. Cumartesi, pazar ve resmi tatillerde de telefon açıktır. Tatil günlerinde malzeme satan yerler kapalı olabildiği için araçta hazır bulunan standart parçalarla çözüm üretilir. Markaya özel kartuş ya da mekanizma gerekiyorsa geçici önlem alınır, kalıcı değişim ilk iş gününe planlanır.

Genel uygulama şudur: damlayan musluk, tıkanan gider, aşınan conta gibi kullanımdan doğan küçük onarımlar kiracıya, boru patlaması, kolon hattı ve yapısal arızalar ev sahibine aittir. Biz ayrımı yapamayız ama yaptığımız işi fotoğraflı ve kalemli şekilde belgeleriz; taraflar bu belgeyle kolay anlaşır.

Arızanın hangi noktada olduğunu, ne zaman başladığını ve daha önce müdahale edilip edilmediğini not edin. Varsa iki üç fotoğraf gönderin. Bina yaşı, kat sayısı ve ısıtma tipi de işimize yarar. Bu bilgiler araca hangi cihazı koyacağımızı belirler ve ikinci ziyaret ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırır.

Bulunur. Akustik dinleme cihazı basınçlı suyun delikten çıkarken ürettiği 0-5 kHz aralığındaki sesi yüzeyden dinler ve en gürültülü noktayı gösterir. Termal kamera ise sıcaklık farkını okur. İki cihaz birlikte kullanıldığında kaçak noktası çoğu vakada birkaç santimetre hatayla işaretlenir, kırım alanı küçülür.

Bulunur ama her koşulda değil. Kamera 0,5 °C ve üzeri yüzey farkını ayırt eder; sıcak su, kalorifer ve yerden ısıtma kaçaklarında sonuç nettir. Soğuk su kaçağında ıslaklığın yüzeye yansıması beklenir. Derin toprak altı hatlarda ve kalın beton arkasında akustik dinleme daha güvenilirdir.

Elektriği o bölümden kesin, avize ve spot altında durmayın. Üst kattaki komşuya haber verip ana vanasını kapatmasını isteyin; su birkaç dakikada azalıyorsa kaynak temiz su hattıdır. Azalmıyorsa pis su ya da çatı kaynaklıdır. Alçıpan tavanda su biriken göbeği küçük bir delikle boşaltmak çökmeyi önler.

Su kapalı bir hacme değil, toprağa ya da şap altına gidiyor demektir. Bahçe hattı, kolon borusu ve zemin altı dağıtım borusu ilk şüphelilerdir. Klozet rezervuarının içine sessizce akan su da sayacı döndürür. Rezervuar haznesine birkaç damla gıda boyası atıp klozet haznesinde renk görülüyorsa kaynak bellidir.

Her zaman değil. Yoğuşma, dış cephe yalıtım eksiği ve zeminden yükselen kılcal nem de aynı lekeyi yapar. Ayrım ölçümle yapılır: temaslı nem ölçerde yüzde 20 üzeri değer ıslaklığı doğrular, lekenin yönü kaynağı gösterir. Yukarıdan aşağı yayılan leke üst kat, aşağıdan yükselen leke zemin kaynaklıdır.

Kuru havada bir hafta geçmeyen, çevresi yeşeren ve yumuşayan zemin dış hat kaçağını işaret eder. Kaçak yeri ıslaklığın göründüğü nokta olmayabilir; su boru hendeğindeki dolgu boyunca metrelerce ilerler. Bu yüzden önce hat üzerinde akustik tarama yapılır, sonra 40-60 santimetrelik nokta kazı açılır.

Dakikada 1 damlalık sızıntı bile ayda yüzlerce litre su eder. Şap altında biriken su iki üç hafta içinde alçı ve boyada kabarma yapar, ikinci ayda küf ve koku başlar. Betonarme donatıya ulaşırsa paslanma başlar. Bu yüzden fatura artışı ya da sayaç dönmesi fark edildiğinde beklemeden ölçüm yaptırmak gerekir.

Tekrarlayan ve sebebi bilinmeyen tıkanıklıkta kullanılır. 23-40 milimetre kamera kafası temizlik kapağından ya da rögardan hatta girer, 30-60 metre kabloyla ilerler. Çökme, kırık muf, ters eğim ve kök basması ekranda görülür ve metre cinsinden not edilir. Bu bilgi olmadan yapılan kazı çoğu zaman yanlış noktaya denk gelir.

Tıkanıklığın cinsine bakılır. Saç, kağıt ve yağ topağı gibi mekanik tıkaçlarda 8-32 milimetre spiral tel yeterlidir; iç mekan giderlerinde ilk tercih budur. Boru cidarına yapışmış yağ tabakası, kum, çamur ve kök liflerinde 150-250 bar kanal jet gerekir. Jet aynı zamanda boruyu yıkar, spiral yalnızca delik açar.

Aynı nokta kısa aralıklarla tıkanıyorsa sorun birikinti değil, borunun kendisidir. En sık nedenler şunlardır: metrede 2 santimetrenin altına düşen ya da tersine dönen eğim, oturma nedeniyle çökmüş boru, ek yerinden içeri girmiş ağaç kökü ve kırılmış muf. Kamera görüntüsü olmadan yapılan her açma işlemi geçici rahatlama sağlar.

Çoğunlukla rögardan sonraki hat tıkalıdır ve su geri basar. Yağış sonrası taşma varsa yağmur suyunun pis su hattına bağlanmış olması muhtemeldir. Kapak contası bozuk rögarlara toprak ve çakıl dolması da kesit daraltır. Ø160 milimetre hatta biriken tek bir bez parçası bile kısa sürede tam tıkaç oluşturur.

Tıkanıklık dairenin içinde değil, kolon ya da bina çıkış hattındadır. En alt kat ilk etkilenen yerdir çünkü su en düşük noktadan kaçmaya çalışır. Bu durumda sifonu tekrar çekmek suyu artırır. Su kullanımını durdurup, mümkünse üst katları da uyarıp ana hattı açtırmak gerekir; iç mekan spiral makinesi yetmez.

Sıvı yağ boruya sıcak girer, 40 santimetre ilerledikten sonra soğuyup cidara yapışır. Deterjan köpüğü ve yemek artığı bu tabakaya tutunur ve Ø50 milimetre gider birkaç ayda yarı kesite iner. Yağı çöpe atmak, ayda bir 60 derecelik sıcak suyla hattı yıkamak ve gider süzgecini boş bırakmamak tekrarı belirgin azaltır.

Girer. Kök, ek yerindeki kılcal nemi izler ve conta boşluğundan içeri sızar; içeride su bulunca ağ gibi büyür. Söğüt, kavak ve çınar bu konuda en agresif türlerdir. Kanal jetle kesilen kök bir iki sezonda geri gelir; kalıcı çözüm için o bölümün Ø110 ya da Ø160 milimetre boruyla yenilenmesi gerekir.

En sık neden genleşme tankının ön basıncının kaçmasıdır; tank yastık görevini yapamayınca pompa saniyeler arayla girip çıkar ve vurma sesi çıkar. Emme hattından hava kaçırması kavitasyon denen çakıl sesi yapar. Zemine doğrudan oturtulan pompa titreşimi betona iletir; lastik takoz ve esnek bağlantı bu sesi belirgin düşürür.

Kural basittir: tankın hava ön basıncı, pompanın devreye girme basıncından yaklaşık 0,2 bar düşük ayarlanır. Pompa 2 barda devreye giriyorsa tank 1,8 bar olmalıdır. Ölçüm sistem susuzken ve tank tarafı boşaltılmışken yapılır. Yılda bir kontrol yeterlidir; membran yırtıksa hava vermek işe yaramaz, tank değişir.

Sıralı olarak dört nokta kontrol edilir: genleşme tankı ön basıncı, presostatın alt ve üst ayarı, çek valfin tutup tutmadığı ve tesisatta sessiz bir kaçak olup olmadığı. Musluklar kapalıyken pompa hâlâ devreye giriyorsa sistemde su kaçağı vardır. Bu döngü motor sargısını ısıtır ve pompayı erken bitirir.

Kırsal Düzce'de en sık neden kuyu su seviyesinin yaz sonunda düşmesi ve emme borusunun havada kalmasıdır. Ardından çek valf, emme hattı hava sızdırması ve ayak klepesi kontrol edilir. Yüzey pompaları pratikte 7-8 metreden derinden su çekemez; kuyu daha derinse çözüm dalgıç pompaya geçmektir.

Saatte 10-15 ton kapasiteli bir dalgıç pompa, 20 metrekare alanda 20 santimetre yüksekliğindeki yaklaşık 4 tonluk suyu 20-30 dakikada alır. Süreyi belirleyen şey tahliye hortumunun uzunluğu ve yükseklik farkıdır. Çamurlu ve molozlu suda pompa girişi tıkanmasın diye ara ara temizlik yapılır.

Üstü soğuk altı sıcak petek hava yapmıştır, purjörden hava alınır. Tamamen soğuk petek varsa vanası kapalı ya da termostatik başlığı sıkışmıştır. Alt kısmı soğuk kalan petek içinde çamur birikmiştir. Üst katlar soğuk, alt katlar sıcaksa sistem basıncı düşüktür; kombide 1-1,5 bar aralığı sağlanmalıdır.

Kapalı bir devrede su kendiliğinden azalmaz. Basınç birkaç günde bir 1 barın altına iniyorsa üç ihtimal vardır: tesisatta sızıntı, emniyet ventilinden su atma ya da delinmiş genleşme tankı membranı. Görünür damlama yoksa kaçak genellikle şap altındaki yerden ısıtma hattındadır; termal kamerayla kırmadan aranır.

Petek ve tesisat yıkaması 8-12 bar basınçlı su ve hava karışımıyla yapılır; bu değer radyatör bağlantılarına zarar vermeden çamuru söker. Normal kullanımda 4-5 yılda bir yeterlidir. Peteklerin altı soğuk kalıyor, suda siyah çamur geliyor ya da ısınma süresi uzuyorsa süreyi beklemeden yıkama gerekir.

Gidiş suyu 35-45 °C aralığında tutulur. Daha yüksek sıcaklık zemin kaplamasını ve şapı zorlar, parkede ayrılma yapar. PE-Xa Ø16 milimetre borular 10-15 santimetre aralıkla serildiğinde bu sıcaklık çoğu daire için yeterlidir. Islak hacimlerde ve dış duvara komşu odalarda aralık 10 santimetreye düşürülerek ısı artırılır.

Hat gaz görmeden önce 1 bar basınçlı hava ile doldurulur ve manometre en az 10 dakika izlenir; iğne oynamazsa hat sızdırmaz kabul edilir. Gaz yerine hava kullanılır çünkü test sırasında yanıcı ortam oluşmaz. Ardından her kaynak ve rakor köpükle taranır. Gaz açımı bu kontrolü yapan yetkili firma süreciyle tamamlanır.